Bernard Minderhoud: ‘Het was wel erg leerzaam’

Bernard Minderhoud: ‘Ik wil mijzelf elke dag recht in de spiegel kunnen aankijken.’

Ja, een rumoerige periode, dat is het wel geweest, verzucht Bernard Minderhoud, sinds een paar dagen werkloos thuis in zijn woning in Nootdorp na zijn plotselinge afscheid als wethouder. Het liefst maak je gewoon de hele raadsperiode af. Maar het ging écht niet, zegt hij. Hij kón niet blijven zitten, door een collegebesluit over een onderwerp uit zijn portefeuille dat een stap te ver ging, dat hij niet voor zijn rekening kon nemen.

En ja, hij snapt óók dat iedereen wil weten waar dat over ging. Dat kon hij toen niet zeggen, en dat zegt hij in dit interview ook niet. “Het is heel simpel. Als wethouder heb je een eed afgelegd dat je bepaalde dingen niet naar buiten mag brengen. En als je dat wel doet, dan ga je het gevang in. Je begrijpt dat ik daar geen zin in heb.”

Het is inmiddels een kleine week na dat dramatische moment, vorige week donderdag, waarop toen nog wethouder Bernard Minderhoud in de gemeenteraad van Pijnacker-Nootdorp de verklaring aflegde dat hij zijn functie zou neerleggen. Die verklaring kwam voor iedereen in de raadzaal, of misschien voor bijna iedereen, als een donderslag bij heldere hemel. Enkele weken eerder, toen hij na een fel debat in de raad zijn portefeuille Sport moest inleveren; toen had iedereen het nog begrepen als hij was opgestapt. Maar met die gebeurtenis, daar heeft zijn ontslag niet mee te maken, verzekert hij.

Integriteit

In zijn verklaring sprak de aftredende wethouder over zijn integriteit die door het collegebesluit zou zijn aangetast. Maar zegt hij daarmee dan niet impliciet dat het college een besluit heeft genomen dat niet integer is? “Zo kan het worden uitgelegd, dat snap ik. Maar het gaat echt om mijn persoonlijke integriteit. Ik wil mijzelf elke dag recht in de spiegel kunnen aankijken. Ik wil kunnen zeggen: ik handel naar eer en geweten. Ik wil me ook in brede zin kunnen verenigen met het beleid en de besluiten die daarbij horen. Als er dan een besluit valt wat ik vanuit mijn portefeuille in de raad zou moeten verdedigen waarvan ik echt zeg: jongens, dit kan en dit wil ik niet, mijn eigen kompas zegt no way,  dan doe ik het ook echt niet.”

Maar blijft dan toch niet hangen dat het college in meerderheid een besluit heeft genomen dat niet integer is?

“Nee, dat is niet het geval. Er is een besluit genomen in mijn portefeuille waarvan ik zeg: dat kan en wil ik niet uitvoeren. Ik kan dat niet doen omdat mijn eigen identiteit, mijn eigen ik, zegt: dit is een stap te ver. En natuurlijk ben ik daar teleurgesteld over. De rest van het college wist dat ik er heel zwaarwegend in zat. Dus ik vind het jammer dat toch dat besluit is genomen.”

Ik had het idee: als je iets
wilt kunnen veranderen, dan
is dit de plaats om het te doen

Het wethouderschap van Minderhoud is dus voortijdig tot een eind gekomen. Dat is geen fijne ervaring, geeft hij toe. “Nee, dat is natuurlijk niet wat je wilt, maar helaas lopen die dingen soms zo. Toen ik aan dit avontuur begon, had ik geen enkele politieke ervaring, ik had ook nog nooit in de raad gezeten. Maar ik had wel het idee: als je iets wilt kunnen veranderen, dan is dít de plaats om het te doen. Dat was toen mijn motivatie, en dat wil ik nog steeds.”

En zeker, hij is ook teleurgesteld en boos over de kritiek die hij in de afgelopen weken in de gemeenteraad over zich heen kreeg. Eerst waren er de perikelen rond de Sportnota en de motie die in de raad op tafel kwam waardoor hij de portefeuille Sport moest overdragen. En daarna ook nog de kritiek over het plan van aanpak om bijstandsgerechtigden zo snel mogelijk aan het werk te helpen. Vooral dat had hij niet zien aankomen, zegt hij achteraf. “Het is heel simpel. Iedereen weet hoe het zit met de statushouders en het tekort op de bijstand dat we daardoor hebben. Dan komen we in de raad met een plan van aanpak, en dan komt er ineens van alle kanten de vraag hoe het komt dat we met dat tekort zitten!” 

Maar eigenlijk ging de kritiek van de raad toch veel meer over de manier waarop je mensen vanuit een uitkering aan het werk krijgt, en dat dat in het plan te weinig concreet was? “Ach, als ik er in een nota vijfhonderd regels over schrijf is het ook niet genoeg”, zegt hij korzelig.

‘Als je ziet hoe ingewikkeld we het soms maken, af en toe snappen we het zelf ook niet.’

Leerzaam

Terugkijkend op de drie en een half jaar wethouderschap constateert Bernard Minderhoud wel dat het heel leerzaam is geweest. Maar ook een periode waarin hij zich geregeld heeft afgevraagd waarom bepaalde dingen in de politiek en in het bestuur op een bepaalde manier worden gedaan. Hij begrijpt soms wel waarom veel mensen geen vertrouwen meer hebben in de politiek. “Als je ziet hoe ingewikkeld we het soms maken, niemand snapt wat we aan het doen zijn, dat snappen we zelf af en toe ook niet. Raadsleden overzien vaak ook de consequenties niet van een besluit dat ze nemen.” 

De besluitvorming zou efficiënter en helderder kunnen, zegt hij. “Als je kijkt wat de essentie is van een bepaald stuk, dan is het vaak: we willen A of B, ingewikkelder is het eigenlijk niet. Vervolgens kun je er allerlei moeilijke vragen over stellen met ingewikkelde taal, maar volgens mij kan het veel simpeler. Je kunt ook zeggen: als ik keuze A doe, dan gebeurt er dit en neem je keuze B, dan krijg je dat. Dan hou je het een beetje simpel. Maar negentig procent haakt al af bij paragraaf 2. Ik zit ook wel eens te lezen en vraag me dan af: waarom schrijven we dit zo op? Ja, zo werkt het nou eenmaal, zo doen we dat. Dat kan ik helaas in mijn eentje niet veranderen.”

Discussie om tot resultaat
te komen is er eigenlijk niet

Minderhoud heeft zich de afgelopen jaren vaak gestoord aan de manier waarop de gemeenteraad besluiten neemt. Van een echt debat is weinig sprake, vindt hij. “Dat is een van de dingen die ik in de raad mis: echte discussies zijn er niet. Raadsleden poneren stellingen, vervolgens leunen ze achterover en kijken ze elkaar aan: dat heb ik goed gezegd hè? En daarna begint de volgende. Discussie om tot resultaat te komen is er niet. Ik denk dat er betere wegen zijn. ik heb altijd veel respect gehad voor Jan Nederveen van GroenLinks. Niet per se vanwege zijn standpunten, maar door de manier waarop hij het brengt. Hij gaat dan aan die tafel zitten en zegt dan: Ik ga het nóg een keer proberen om u met argumenten te overtuigen van mijn gelijk. Dan denk ik: ja, hè hè, zo moet het! Daar kan ik wel van genieten!”

Inwoners meer betrekken

Minderhoud is ook overtuigd van de noodzaak om de inwoners veel meer bij het bestuur te betrekken,  om ze op te zoeken, met ze in gesprek te gaan. “Kijk naar de problemen rond de Rabolocatie. Drie dagen voor het in de raad komt ontstaat er een enorme fuzz, wordt er zo’n container neergezet en komen er allerlei protesten. Ik snap dat niet. Je moet toch als politiek veel eerder naar de mensen toe en vragen wat er aan de hand is? Dán kun je juist je volksvertegenwoordigende rol pakken door met mensen te gaan praten. Dat gebeurt veel te weinig. Wanneer zien mensen een politicus op straat? Ja, drie weken voor de verkiezingen, dan lopen ze allemaal met een jasje rond. Gemeentebelangen heeft vanaf dag één op alle jaarmarkten gestaan en op alle braderieën, verder doet alleen het CDA dat. Als je het op een goede manier wil doen, dan moet je zichtbaar zijn, en niet een keer per vier jaar duizend rozen uitdelen of dertig tomaten of een appel, net welke kleur je hebt. Dat is toch kansloos?”

Meer naar inwoners luisteren betekent niet dat je het iedereen naar de zin kunt maken: daar is Minderhoud ook van overtuigd. “Politiek betekent dat je keuzes moet maken en dat je daarvoor moet durven staan. Dat houdt dus ook in dat niet iedereen tevreden is. Bij elke keuze die je maakt betekent dat: er is iemand die iets meer krijgt en anderen die iets minder krijgen. Dat kun je niet voorkomen. En als je een keuze gemaakt hebt, dan moet je ook een rechte rug houden.”

Leuke dingen

Nu het wethouderschap voor hem is afgesloten, is het goed om te constateren dat er ook goede dingen tot stand zijn gekomen, zegt Minderhoud. “Ik vind dat ik in drie en een half jaar best wel veel leuke dingen heb gedaan, dingen ook die best ingewikkeld waren, waar anderen ook aan hadden zitten sleuren omdat het niet lukte. Ik had dan zoiets van, jongens kom op, niet zo zeuren, we gaan er uit komen… en het liefst op mijn manier!” Hij lacht smakelijk.

Positief is hij over de ambtelijke staf waar hij in de afgelopen jaren mee heeft samengewerkt. “Ik had net zoals veel andere mensen het idee: zo’n gemeente is traag en de mensen die er werken zijn dat ook. Daar ben ik snel van terug gekomen. De ambtenaren van de gemeente Pijnacker-Nootdorp zijn zo onwaarschijnlijk loyaal en die werken zo onwaarschijnlijk hard voor onze inwoners. Dat doen ze met verve en met plezier, onder niet altijd even gemakkelijke omstandigheden. Daar heb ik echt heel veel respect voor.”

En hoe nu verder? Nog terug in de politiek? Hij schatert. “Ja joh, weet ik nog niet! Ik ben er net vier dagen uit! Mag ik er even van genieten? ik heb net het eten gemaakt voor de kinderen, daar heb ik nu de tijd voor!”

Dan serieuzer: “Als ik er de gelegenheid voor zou krijgen, dan zou ik nog wel de kans willen hebben om het politieke systeem echt aan te pakken. Niet voor mijzelf, dat zou me echt niet interesseren. Er zijn zoveel partijen die groot worden door de antistem. Maar een antistem is niet de beste stem. Mijn kinderen zijn nu 8 en 10 en zij worden straks ook ouder. ik hoop echt dat er tegen die tijd een politiek systeem is dat beter functioneert.” 

Paul Houkes