Historisch tolhek komt terug

De zuilen van de replica van het Meerhek staan er al, met de stenen leeuwtjes er bovenop. Binnenkort wordt het smeedijzeren hek geplaatst.

Er is wel enige vertraging opgetreden, maar het gaat er over een paar maanden toch van komen: het oude tolhek tussen Pijnacker en Berkel wordt in ere hersteld. De zuilen van het hek staan er al, aan de rand van het natuurgebied Groenzoom. Nu het smeedijzeren hek nog.

Cor Overmeer, voorzitter van de Historische Vereniging Berkel en Rodenrijs, kan er haast niet op wachten. Hij heeft zich samen met anderen in de afgelopen jaren ingespannen om het Meerhek, zoals het vroeger heette, terug te plaatsen. Niet helemaal op precies dezelfde plek als vroeger, aan het eind van de Klapwijkseweg, want daar ligt nu de N470. Een klein stukje verderop dus, op de gemeentegrens van Pijnacker en Lansingerland, met de Groenzoom op de achtergrond en met zichtlijnen naar Pijnacker, Berkel en Zoetermeer.

Droge voeten

De historische waarde van het tolhek mag niet worden onderschat. Het oorspronkelijke hek dateert uit 1548 en het was bedoeld voor wat de naam al aangeeft: het heffen van tol van mensen die tussen het Oostmeer en het Westmeer door van Berkel naar Pijnacker of terug wilden. “Dat pad was de enige mogelijkheid om met droge voeten of met paard en wagen door het veenmoeras te komen”, vertelt Cor. De opbrengst van de tol werd gebruikt voor het onderhoud van de weg en de twee bruggen op het pad.

Het hek was eeuwenlang in gebruik, want tot aan 1932 werd op die plek tol geheven. Daarna werden de tolrechten door het rijk en de provincie afgekocht. De gemeente Pijnacker werd vanaf dat moment verplicht om 60 cent per strekkende meter mee te betalen aan het onderhoud van de toen provinciale Klapwijkseweg.

Leeuwtjes

De stenen leeuwtjes zijn inmiddels teruggeplaatst.

Het initiatief om het Meerhek terug te plaatsen kreeg enkele jaren geleden concreet vorm. De indirecte aanleiding lag al veel eerder, vertelt Cor Overmeer. “Bij de afbraak van het oude gemeentehuis van Berkel werden in een kelderbox de twee stenen leeuwtjes teruggevonden die destijds bovenop het Meerhek stonden. Die hadden lange tijd bij de achteringang van het gemeentehuis gestaan en waren ooit door vandalen in stukken geslagen. Toen zijn ze in de kelder terecht gekomen en vanaf dat moment heeft niemand er nog naar omgekeken. Toen het gemeentehuis werd afgebroken heb ik ze opgehaald en ze hebben toen nog een jaar of zes, zeven voor mijn huis gestaan.”

Vanuit de geschiedenis van de stenen beeldjes rijpte het plan voor de herbouw van het Meerhek. Er werd een plan gemaakt, er kwam contact met het Historisch Genootschap Oud-Pijnacker en ook de gemeentebesturen van Pijnacker en Lansingerland werden benaderd. Het duurde wel even voor de financiering rond was, maar uiteindelijk is ook die hobbel genomen. Eind vorig jaar zijn de zuilen van de replica van het Meerhek gebouwd en vorige maand werden daar ook de leeuwtjes op geplaatst.

Feestelijke opening

Het wachten is nu nog op het smeedijzeren hek, maar dat is binnenkort ook klaar. Overmeer: “Dan maken we er een feestelijke opening van. Ik hoop op april/mei, bij het begin van de lente, op een zondagmiddag. Dan gaan we het hek samen met alle betrokkenen met een grote sleutel officieel openen.”

Goed nieuws voor de wandelaars en de fietsers in de Groenzoom: het hek blijft open staan. Want tol zal er niet meer worden geheven.

Op deze oude gravure is het Meerhek te zien, naast het Tolhuis dat er in de loop der jaren naast kwam te staan.
Naast de replica van de zuilen staat nu een tijdelijk bord, maar de bedoeling is dat hier een permanent informatiepaneel komt te staan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *