‘Inwoners bereiken en verleiden om mee te doen’

Frank van Kuppeveld: Het besef dat er wat moet gebeuren is er wel.

Minder CO2-uitstoot om de opwarming van de aarde tegen te gaan. En minder afhankelijk worden van fossiele energie en zeker van Russisch aardgas. De afspraken die in mondiaal verband en op Europese schaal worden gemaakt, moeten uiteindelijk op gemeentelijk niveau worden uitgevoerd. Zo komen de wereldwijde uitdagingen uiteindelijk dus terecht bij de lokale bestuurders. Voor Frank van Kuppeveld (CDA), net opnieuw voor vier jaar benoemd als wethouder in Pijnacker-Nootdorp, vormen de energietransitie en duurzaamheid de grootste vraagstukken waar hij in de komende jaren aan moet werken.

Het besef dat er op dat gebied iets moet gebeuren is er in Pijnacker-Nootdorp al geruime tijd. Niet voor niets had het gemeentebestuur al jaren geleden de ambitie uitgesproken om in 2050 energieneutraal te zijn. Daar is sindsdien veel over gesproken. De hoofdlijnen liggen inmiddels vast in het Energietransitieplan, dat in november vorig jaar is vastgesteld door de gemeenteraad. En ook beginnen de plannen steeds meer vorm te krijgen om de eerste woonwijk te verduurzamen. Voor Klapwijk in Pijnacker wordt hard gewerkt aan het eerste wijkuitvoeringsplan.

Het is geen geringe opgave. Niet alleen bij de lokale politiek, maar vooral bij de inwoners leven er veel vragen, realiseert Frank van Kuppeveld zich. In een gesprek op het gemeentekantoor, geflankeerd door projectleider Erik Bulten, gaat hij er eens goed voor zitten.

Veel vragen

“Natuurlijk hebben inwoners veel vragen over wat er allemaal gaat gebeuren. Uiteindelijk willen we alle plannen die voor de komende jaren op stapel staan samen met de mensen uitwerken en voorbereiden. Het gaat allemaal met participatie van de inwoners gebeuren. Dat is hartstikke ingewikkeld, want je moet de inwoners bereiken en hen verleiden om mee te doen. Maar het besef dat er wat moet gebeuren is er wel, en de oorlog in Oekraïne zal daar zeker nog een rol in spelen.”

Het verleiden van inwoners om mee te doen, dat begint met het vergroten van het besef dat duurzaamheid en het gebruik van andere energiebronnen echt belangrijk is. Erik Bulten: “Die bewustwording is een continu aandachtspunt. Niet iedereen is er al van doordrongen waar het om gaat, al zien we daar wel dingen verschuiven. Daarom zetten we nu vol in op het programma ‘Met energie aan de slag’. Daarmee gaan we de inwoners breed informeren over verschillende onderdelen van het Energietransitieplan. En we gaan de inwoners helpen bij het verduurzamen van hun eigen woning.”

Klapwijk is de eerste Pijnackerse wijk die aardgasvrij wordt gemaakt

In Klapwijk is dat proces al een tijdje aan de gang. Daar heeft zich in het kader van ‘aardgasvrij Klapwijk’ een actieve groep bewoners gevormd die als belangenvereniging een belangrijke schakel vormt tussen de bewoners van de wijk en de gemeente. Frank van Kuppeveld is daar erg enthousiast over. “Dat werkt uitstekend. We kunnen met die bewonersgroep prima klankborden. Ze komen met dingen die ons als gemeente scherp houden. Kritische vragen maken uiteindelijk ook ons verhaal beter. Het zorgt er ook voor dat we draagvlak kunnen creëren in de wijk en dat is ontzettend belangrijk. Ik hoop dat het zal lukken om straks in elke wijk die we gaan aanpakken zo’n actieve belangengroep te krijgen.”

Veel leren

Van de aanpak in Klapwijk en de manier waarop je bewoners mee kunt krijgen voor de plannen wil de gemeente erg veel leren; kennis die heel goed van pas zal komen in de projecten in andere wijken die daarna volgen. Nu de gemeenteraad HVC heeft aangewezen als energiebedrijf waarmee de plannen om van het aardgas af te gaan concreet worden uitgewerkt, komt de zaak in een stroomversnelling. Er breekt een spannende periode aan, waarin de tekentafel wat wordt losgelaten en er bij een aantal Klapwijkers letterlijk achter de voordeur wordt gekeken, om te zien wat er in hun woningen precies moet worden aangepast.

Van Kuppeveld: “Dat wordt heel interessant. We weten nog niet precies wat we in de woningen zullen vinden. Dat zal ook veel verschillen; hoe ouder de woningen zijn en hoeveel aanpassingen er later al zijn gedaan. Kijk, van leidingen in de weg, daarvan kunnen we heel goed inschatten wat het gaat kosten. Maar wat er achter de voordeur nodig is, dat is veel lastiger. Dat gaan we de komende tijd dus in kaart brengen.”

De actieve bewonersgroep Warm Klapwijk denkt mee en komt met waardevolle en kritische feedback.

In de vele en soms verhitte discussies in de gemeenteraad over ‘van het gas af’ kwam veelvuldig de angst naar voren dat het allemaal mooi en aardig is, maar is het voor de inwoners wel te betalen? Namens het college betoogde Van Kuppeveld dan telkens dat het ‘woonlastenneutraal’ voor de inwoners zou zijn, maar bedragen kon hij daarbij nog niet noemen. Die bedragen komen er binnenkort wel; de onderzoeken achter de voordeur gaan daar meer ook duidelijkheid in geven, zegt hij. “Voor Klapwijk komen we begin volgend jaar met een concreet aanbod voor de bewoners. Dan weten mensen echt waar ze aan toe zijn en wat het hen gaat kosten. We gaan er nog steeds vanuit dat bewoners niet meer geld kwijt zullen zijn dan nu: woonlastenneutraal dus. In het hele project zijn de kosten cruciaal, maar ook de betrouwbaarheid en de voorspelbaarheid. Sinds de ontwikkelingen in Oekraïene is dat alleen maar belangrijker geworden.”

Andere wijken

Na de proeftuin van Klapwijk, waarvoor het Rijk 7,5 miljoen euro aan subsidie beschikbaar stelde, volgen stuk voor stuk alle andere wijken in de gemeente. Hoewel nog niets helemaal vast ligt wordt er al wel nagedacht over het schema voor de ontwikkeling van de wijkuitvoeringsplannen. De wijk ‘s-Gravenhout in Nootdorp zal na Klapwijk waarschijnlijk de tweede zijn. Ook daar is een actieve bewonersgroep die mee zal willen denken.

Wat wel duidelijk is, is dat er geen oplossingen zijn die voor elke wijk hetzelfde zijn. Erik Bulten: “Het Energietransitieplan geeft al de eerste oplossingsrichting voor elke wijk aan, maar de uitwerking daarvan moet in de komende tijd worden gedaan. We moeten voor elke wijk kijken wat de beste manieren zijn om te verduurzamen. Dat ligt ook aan het type woningen en de bouwjaren, dus dat wordt nog best een klusje. In de ene wijk is geothermie een goede optie om de woningen te verwarmen, maar in een andere wijk of bij andere typen woningen kun je beter werken met warmtepompen. Zeker voor woningen die na 1990 zijn gebouwd, zal dat waarschijnlijk de beste oplossing zijn.”

De gemeente denkt al na over de centrale inkoop van warmtepompen; een van de manieren om de kosten voor de inwoners zo laag mogelijk te houden. “Het gebrek aan installateurs is wel een uitdaging, zeker als het installeren van dat soort apparaten op grote schaal moet gebeuren”, zegt Van Kuppeveld.

Campagne op stoom

Uitdagingen liggen er dus genoeg. Maar eerst die bewustwordingscampagne: die komt nu al op stoom en na de zomer gaan alle inwoners daar zeker van horen. Samen met het Regionale Energieloket, een landelijke organisatie die al voor 200 gemeenten actief is, komt er veel informatie op de inwoners af over hoe je met relatief eenvoudige middelen veel kunt doen om je huis te verduurzamen. Laagdrempelig en met kleine stappen tegelijk worden bewoners gestimuleerd om in actie te komen, ook mensen die weinig geld hebben en die dus niet zelf allerlei dure aanpassingen in huis kunnen doen.

Via het Energieloket worden betrokken inwoners getraind om als ‘energiecoach’ in de eigen gemeente hun plaatsgenoten te informeren over wat ze zelf kunnen doen. Verder komen er themabijeenkomsten, er wordt geregeld een Energiebus neergezet op drukke plekken in de gemeente om voorlichting te geven, er komen actiepagina’s in de Telstar, er wordt gewerkt aan flyers, banners, nieuwsbrieven, video’s en noem maar op.

De inwoners zullen het weten: de gemeente is echt ‘met energie aan de slag’.

Klapwijk in Pijnacker is de eerste wijk die aardgasvrij wordt gemaakt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.